Opleiding tot het onbekende

Ik spreek vaak mensen waarvan ik niet (meer) weet wat voor opleiding ze doen. Dat kan zijn omdat ze zo vaak van opleiding verwisselen, dat ik het elk jaar opnieuw kan vragen of simpelweg omdat bepaalde informatie bij mij het ene oor in en het andere oor… afijn, je begrijpt wat ik bedoel. Maar vaak is het antwoord ook best verrassend. Het komt namelijk best vaak voor dat ik een opleiding hoor die voor mij compleet nieuw is. Je wordt tegenwoordig lang niet meer altijd voor één specifiek vak opgeleid, maar meer een beetje in één richting opgeleid.

Bij de opleiding communicatiewetenschappen kan ik me nog wel wat voorstellen. Een opleiding ‘kunstacademie’ klinkt al wat vager. Je weet wat het ongeveer in kan houden en wellicht wat voor vak je later zou kunnen beoefenen (hoewel ik niet weet of je zoiets een vak mag noemen). Maar steeds vaker komen namen als ‘International Business and Management Studies’, ‘Econometrie en operationele research’ en ‘Management, Economie en Recht’ voorbij. Dan word je gedwongen om te vragen wat het precies inhoudt, want aan de naam heb je gewoon helemaal niets. En dan komt de aap uit de mouw. Want negen van de tien keer kunnen de studenten zelf niet eens uitleggen wat het precies inhoudt.

Om het allemaal nog ingewikkelder te maken vraag ik liever ‘wat word je dan?’ in plaats van naar de inhoud van de opleiding te vragen. Gek genoeg weten de meeste studenten dat ook niet eens. ‘Geen flauw idee, eigenlijk.’ Dan breekt mijn klomp. Je weet toch wel waar je vier jaar van je leven aan besteedt? Het is toch dramatisch als je dan met een papiertje voor de deur van je opleiding staat en niet eens weet of je naar links of naar rechts moet? Nu moet ik toegeven dat ik met mijn opleiding verre van verzekerd van een baan ben, maar ik weet in ieder geval wel wat ik kan gaan doen. Niet weten wat voor baan je later zult krijgen? Ik zou gillend gek worden. Gelukkig zijn de studenten zelf daar een stuk nuchterder over: “Ach, dat zie ik dan wel weer.”