Oubollige nieuwigheid

Ze vliegen dagelijks boven ons hoofd en heel veel mensen hebben er weleens ingezeten. Het is geen vogel het is ook niet superman. Nee, het is een vliegtuig. Leuke uitvinding, al zeg ik het zelf. Maar die naam.. vlieg-tuig. Dat past toch helemaal niet bij zo’n moderne uitvinding. Een stuk tuig dat vliegt. Vliegen is blijkbaar zo modern dat erbij werd gedacht dat de krachtige term ‘vliegen’ gecompenseerd moest worden met een oubollig woord: tuig.

Bij tuig denk ik sowieso als eerste aan hangjongeren en hooligans, maar dat is natuurlijk niet de enige definitie van het woord (hoe noemen ze zoiets ook alweer, polysemie?). Als ik denk aan tuig als in een –zoals de van Dale het omschrijft – gereedschap, denk ik altijd aan oude mechanische uitvindingen. In dat opzicht zou een vliegtuig bijvoorbeeld een houten machine zijn met schroefjes, tandwieltjes en boutjes. En die dan met een touw de lucht in wordt geslingerd. In dat geval zou ik toch vaker met een automobiel op reis gaan, in plaats van met een vliegtuig.

Een klasgenoot wees me erop dat tuig nog wel vaker voorkomt in het moderne Nederlands. “Bijvoorbeeld in het woord voertuig of rijtuig.” Ja, dat is dan ook wel weer waar. Maar die term is een soort verzamelnaam voor alles wat op wieltjes staat en iets kan vervoeren. Dat is bij vliegtuig allerminst het geval. Dan zou een helikopter ook een vliegtuig zijn, toch?! Overigens is het een stuk gebruikelijker om te zeggen dat je met een vliegtuig ergens heengaat, dan dat je plaats neemt in een voertuig. ‘Ik ga met mijn voertuig naar Moordrecht.’ Dan weet je nog niks! Dat kan tenslotte een auto zijn, maar ook een fiets. Sterker nog, het kan ook een zeepkist zijn.

Daarom stel ik voor dat we een nieuwe naam bedenken voor vliegtuig. Iets moderns, iets snels en iets waarmee je niet alleen kunt aantonen dat je reist, maar dat je dat ook nog eens op een moderne manier doet. ‘Zo hé, maar dat is vet! Je gaat gewoon met een <nieuwe woord hier invullen> naar Kreta.’ Laten we gewoon iets nieuws bedenken, want die Nederlandse taal verandert ook niet uit zichzelf.