Al een tijdje ben ik bezig met een taalcursus Russisch. Omdat het nog niet echt wilde vlotten – twee enorme mappen met leerstof werken niet bepaald motiverend – heb ik onlangs een ‘phrasebook’ gekocht van Lonely Planet. En het werkt, want ik blader er regelmatig in. Maar de manier waarop de taal wordt behandeld is ook merkwaardig. De volgorde van de uitleg is opvallend.
Het boekje is netjes ingedeeld in hoofdstukken. Blauw is bijvoorbeeld voor het verkrijgen van praktische informatie en groen voor sociale gesprekken. En ja, wat heb je aan een mooi volk als je niet sociaal bent. Het boekje (dat in je achterzak past) biedt uitkomst. Het begint heel onschuldig met ‘meeting people’. Dan weet je hoe je hoi en hoe gaat het zegt tegen een Rus. Want het zou toch vreemd zijn dat je Russisch uit een boekje leert en daarmee niet een Rus kunt benaderen. Daarna gaat het verder met ‘interests’. In de trant van “Hey, wat is jouw favoriete kleur?” en “Vind jij sneeuw ook zo leuk?”

Dan komt het hoofdstuk ‘feelings and opinions’. Op dit moment wist ik dat het boekje behoorlijk chronologisch geschreven was, maar het meest interessante moet nog komen. In dit hoofdstuk kun je zeggen dat je dingen spuuglelijk vindt (eta uzhasna). Maar ook dat je pro-Lenin bent of dat je euthanasie echt kut vindt. En dan? Dan ga je uit natuurlijk! In het hoofdstuk ‘going out’ wordt uitgelegd hoe je met iemand afspreekt. Dit hoofdstuk wordt afgesloten met een heus ‘drugs’-subhoofdstuk. Hartstikke handig als je een vuurtje wilt (Dye mnye prikurit’?), of als je wilt zeggen dat je high bent (Ya pat keyfam).
Maar dan wordt het serieus. Het hoofdstuk ‘romance’ is daar. Hoewel ik betwijfel of je het boekje nog kunt lezen als je net drugs hebt gebruikt, moet ik toegeven dat het een logisch vervolg is. De subhoofdstukken zijn briljant. Als eerste de ‘pick-up lines’ (You look great! : Vih klasna vihgliditye!) en daarna de ‘rejections’. Zie je het al voor je? Een toerist die aan de hand van zijn boekje Russische dames probeert de versieren? Geweldig toch?!
En het wordt nog gekker, want na de rejections krijg je ‘getting closer’ voor de succesvolle mannen. Daarna komt de ‘sex’ en ‘love’ (Oh my god!: Bozhe moy! en Don’t stop : Nye astanavliveysa). Maar dan komt het onvermijdelijke ‘problems’ (We need to talk : nam nuzhna pagavarit) en uiteindelijk ‘leaving’ (I have to leave : Ya uizzhayu). Het is gedaan, we krijgen nu alleen nog het subhoofdstuk ‘cultural differences’ en ‘sport’. Het is toch merkwaardig hoe compact je de liefde kunt omschrijven? Meer dan vier pagina’s zijn er niet voor nodig.
Ik vraag me af wie heeft bepaald wat er allemaal in het boekje komt. Want zie je het al voor je, dat iemand in bed een boekje erbij pakt om ‘softer’ en ‘harder’ te zeggen? Briljant! Het is toch wel lastig, zo’n taalbarrière. Ik vraag me af of ze ook zo’n boekje hebben voor het Nederlands…
*De vertalingen in de dit boekje kloppen qua uitspraak. De schrijfwijze is totaal anders, maar aangezien er maar weinig lezers zijn die cyrillisch kunnen lezen, heb ik ervoor gekozen om de uitspraak op te schrijven.