Russisch Engels

Door Christiaan
De Moskouse en Sint Peterburgse straten zijn prachtig versierd met reclames en uithangborden in het cyrillisch schrift. Voor wie het cyrillisch alfabet niet beheerst is het een soort geheimtaal. Er komen weliswaar een paar bekende tekens in voor (zoals de P, C en H), maar die hebben in het Russisch een andere betekenis. Het is dan ook gemakkelijk voor te stellen dat er een hoop toeristen zich rot zoeken naar supermarkten. Een supermarkt (универсам) is namelijk vaak verborgen achter plaatjes van vlees en drank. Maar met een beetje basiskennis kom je aardig ver.

Je hoeft geen universiteit te hebben gedaan om te gokken dat aptjeka (аптека) een apotheek is, een restaran (ресторан) een restaurant is of dat je melk krijgt wanneer je malako (молоко) bestelt. Het mooie is dat je deze vertalingen ook in het Engels hebt. Maar bij Engelse namen is vaak het woord wel vertaald naar het cyrillische schrift, maar niet letterlijk vertaald naar het Russisch. We hebben bijvoorbeeld gegeten bij een restaurant in Moskou dat Tsjeekspier heet.

En dat terwijl in de meeste gevallen slechts een persoon in het restaurant Engels (pa-anglieskie) kan. Vooral bij de McDonalds wordt duidelijk dat met de vertaalslag de eigenlijke betekenis van het woord vervaagt. Zo bestel je een McChicken (je schrijft Макчикен), maar je spreekt het uit als Maktsjieken. Een cheeseburger is een Tsjiezboerger. Een Big Mac is overigens gewoon een Bieg mak.

Je kunt het zien als een verloedering van het Engels, maar ik zie het liever als een uitbreiding van de Russische taal. Rusland goes English. En zeg nou zelf, waarom zou je een naam als cheeseburger gaan vertalen? In Nederland bestel je tenslotte ook geen 'kaasburger'. Want dat is raar, toch?