Vorige week heb ik weer een paar minuutjes televisiereclame meegepakt. Normaal verafschuw ik die reclames omdat ze niet grappig (Jazeker!) of te opdringerig (kopen, kopen, kopen) zijn, of producten aanprijzen waar ik niet op zit te wachten (Met maar 13% bijtelling), maar af en toe zit er wel een pareltje tussen. De reclames van Centraal Beheer Achmea (‘Even Apeldoorn bellen’) bijvoorbeeld. Maar deze keer had ik een andere bijzondere reclame op het oog. Namelijk die van Obvion Hypotheken.
In de reclame loopt een klein getekend mannetje door een huis heen. Leuk gedaan, maar de voice-over die erbij hoorde deed mijn gedachten kronkelen.. ‘Obvion Hypotheken vindt dat je elkaar moet helpen, ook als het even tegenzit. Dus mocht u onverhoopt in de problemen komen, en dat kan zomaar gebeuren…’ Ho, Wacht! Elkaar helpen als het tegenzit, prima. Dat je in de problemen kunt komen, is ook goed mogelijk. Maar onverhoopt in de problemen komen? Onverhoopt!
Alsof je ook verhoopt in de problemen kunt komen. “Ja, ik zit nu echt in de problemen.. Maar stiekem had ik het een beetje gehoopt!” Het moet niet veel gekker worden. Natuurlijk is in de problemen komen onverhoopt! Dat lijkt me vrij logisch. En toch ben ik erachter gekomen dat de term ‘onverhoopt’ wel erg vaak onnodig aan bod komt. ‘Onverhoopt niet op vakantie kunnen gaan’ of ‘onverhoopt ziek worden’ lijken me tot de verbeelding sprekende voorbeelden. Geen mens die zegt: “Hehe, nou ben ik eindelijk is een keertje ziek. Het kost wat hopen, maar dan heb je ook wat.”

Onverhoopt wordt altijd gebruikt als er iets negatiefs aan de hand is. ‘Onverhoopt lekker eten’ hoor je nooit wat van, om nog maar te zwijgen over ‘onverhoopt een mooi geldbedrag winnen’ of ‘onverhoopt een horloge op de kop tikken’. Terwijl dat net zo goed mogelijk is, want hoe graag je ook iets wilt, echt hopen doe je nauwelijks. Maar onverhoopt wordt altijd gebruikt als onnodige toevoeging bij iets negatiefs. Alsof nog even duidelijk gemaakt moet worden dat je echt niet ziek wilt worden. Zijn we soms te dom om te bedenken dat het niet fijn is als iemand ziek wordt?
Je hebt grensgevallen. ‘Onverhoopt toch meegaan met schoolreisje’ zou bijvoorbeeld nog te verklaren zijn. Want het kan natuurlijk zijn dat je daar inderdaad geen zin in hebt, dan is dat toch met behulp van één woord even duidelijk geworden. Maar dat soort varianten zie je nauwelijks. Onverhoopt wordt altijd overbodig gebruikt. Groen gras, mijn persoonlijke mening, klein boompje, onverhoopt ziek. Onnodig overbodig.
Onverhoopt is ook verhoopt, want onweer is ook weer. Om maar eens met een prachtige grap van Herman Finkers te eindigen. Want zeg nou zelf, wat hebben we nou aan zo’n woord als het alleen op deze manier gebruikt wordt. Ik hoop dat niemand zich onverhoopt stoort aan deze vreemde taalkronkel.