Ik moet er niet aan denken (Raar woord: gedoodverfd)

Uit de serie: rare woorden, waarin ik elke keer een ingeburgerd of veelgebruikt woord
behandel dat eigenlijk heel raar is. De vorige woorden waren: herdenken, alstublieft, 
ontzettend, kassiewijle, verdieping, uitstekend en inderdaad.

Kadafi is dood en Libië is officieel bevrijd. Wat een feestelijkheden in het Arabische land in het noorden van Afrika. Zijn zoon Saif al-Islam is wel gewoon in leven. Volgens nu.nl was de beste man ‘de gedoodverfde opvolger’ van Muammar Kadafi. Dat klinkt vrij logisch, Saif had de grootste kans om zijn vader op te volgen. Dus was hij de gedoodverfde opvolger. Maar wel een raar woord, gedoodverfd. 

Verf kan dodelijk zijn. Als je het bijvoorbeeld (in grote hoeveelheden) inslikt of als je te lang met je neus in de verflucht blijft hangen. Maar ik heb eerlijkgezegd nog nooit een verhaal gehoord of gelezen over iemand die dood werd geverfd. Het lijkt me ook allerminst prettig om doodgeverfd te worden. Ook al gebeurt dat met een vrolijke herfsttint of een frisse zomerkleur, ik moet er niet aan denken! 

Misschien wordt de term daarom ook voornamelijk als bijvoeglijk naamwoord gebruikt. ‘De gedoodverfde opvolger’ zie je vaker dan ‘de opvolger werd doodgeverfd’. En terecht, want het betekent ook iets heel anders. Volgens de Van Dale betekent het ‘in de grondverf zetten’. Het lijkt me niet dat Saif in de grondverf wordt gezet (hoewel dat na zijn dood wel goed te doen is), dus het moet een andere definitie zijn.

De vijfde (!) definitie blijkt de juiste:  voorbestemmen (hem ervoor bestemd houden, degene die welhaast zeker zal winnen). Dat is hem dus, degene die welhaast zal winnen! Met de nadruk op welhaast, omdat het een mooi woord is. De term gedoodverfd is dus enigszins begrijpelijk. Saif is (spreekwoordelijk) al in de grondverf gezet, dus de kans is groot dat hij uiteindelijk helemaal geverfd gaat worden. De kans is klein dat een andere presidentskandidaat de toplaag van de verf krijgt, als hij niet is gedoodverfd. Iets verven zonder eerst een grondverf aan te brengen is trouwens ook niet goed, daar krijg je hele lelijke meubels van, maar dat terzijde. 

Doodverf is een woord dat al in 1456 werd gebruikt. Het betekent letterlijk ‘doodkleur’, het is namelijk afgeleid van het woord doot (dood, bleek [van het gelaat]). ‘De doodverf is dus genoemd naar het gebruikelijke doffe wit’ volgens het Groot Etymologisch Woordenboek. Sinds 1636 is doodverven een begrip, het betekent ‘een lijkkleur geven’. Niet veel later kreeg het de betekenis ‘in de grondverf zetten’. 

Grondverf is natuurlijk ook niet de prettigste kleur die je je kunt wensen. Het heeft wel wat weg van een lijkengeur. Als iemand de gedoodverfde opvolger is, dan weet je al bijna zeker dat hij het gaat worden. Dan zijn de voorbereidingen al getroffen of het is gewoon erg duidelijk. Saif was gewoon al een tijdje favoriet.

Als Saif het loodje legt, krijgt de term een dubbele lading. Hij is dan nog steeds gedoodverfd, maar ook letterlijk. Zijn huid krijgt de kleur van grondverf. Ik denk niet dat Saif dat voor ogen had, toen hij gedoodverfd werd genoemd..